Słownik medyczny

Androgen

Androgeny są to hormony płciowe o budowie sterydowej o działaniu maskulinizującym fizjologicznie występujące u meżczyzn, jak i w małych stężeniach u kobiet.

U mężczyzn androgeny produkowane są przez:

  • komórki Leydiga (śródmiąższowe) znajdujące się w męskich gonadach czyli jądrach
  • część siatkowatą kory nadnerczy
U kobiet androgeny wytwarzane są przez:
  • jajniki
  • część siatkowatą kory nadnerczy

Pierwotnym materiałem do syntezy androgenów jest cholesterol. Jest on wstępnie syntetyzowany z glukozy i kwasów tłuszczowych lub pobierany z dostarczanych drogą krwi cząsteczek lipoprotein LDL.

Produkcja androgenów pozostaje pod kontrolą hormonu tropowego wytwarzanego przez przedni płat przysadki mózgowej lutropiny (LH - hormon luteizujący). Między wydzielaniem lutropiny a androgenów zachodzi ujemne sprzężenie zwrotne. Z kolei wydzielanie lutropiny zależy od wydzielanego przez podwzgórze hormonu uwalniającego GnRH czyli gonadoliberyny.

Do androgenów wytwarzanych w jądrach należą:

* testosteron

* dihydrotestosteron (DHT)

* androstendion

Do androgenów wytwarzanych w jajnikach należą:

* dihydrotestosteron

* androstendion

Do androgenów wytwarzanych w korze nadnerczy należą:

* testosteron

* dehydroepiandrosteron (DHEA)

Fizjologiczne działanie androgenów:

* kształtowanie się męskich narządów płciowych w życiu płodowym

* wykształcanie się wtórnych cech płciowych (budowa ciała, głos, typ owłosienia itp.)

* wpływ na spermatogenezę

* wpływ anaboliczny (zwiększenie masy mięśniowej itp.)

Nadmiar androgenów u kobiet powoduje szereg zaburzeń, między innymi wykształcanie się męskiej budowy ciała (maskulinizacja), męskiego typu owłosienia (wirylizacja), a także zaburzenia płodności, trądzik, łojotok, łysienie typu męskiego.

powrót