Słownik medyczny

Testosteron

Testosteron (Testosterone, 17ß-hydroksy-4-androsten-3-on, ATC: G 03 BA 03) - podstawowy męski steroidowy hormon płciowy należący do androgenów.

Jest produkowany przez komórki śródmiąższowe Leydiga w jądrach, a także w niewielkich ilościach przez korę nadnerczy, jajniki i łożysko.

We krwi tylko niewielka część testosteronu występuje w postaci wolnej, reszta jest związana z białkiem transportowym SHBG (sex hormone binding globuline).

W tkankach docelowych dochodzi do przemiany testosteronu w 2,5 raza silniejszą formę 5-α-dihydrotestosteron. Aby wywrzeć swoje działanie biologiczne testosteron łączy się z receptorami dla hormonów sterydowych znajdujących się w cytoplazmie i jądrze komórek efektorowych.

Po połączeniu dochodzi do zmian konformacji, które umożliwiają przyłączenie do specyficznych sekwencji nukleotydowych łańcucha DNA. W wyniku tego dochodzi do zmian aktywności transkrypcyjnej określonych genów.

Testosteron spełnia szereg istotnych funkcji:

* kształtowanie płci i cech płciowych w życiu płodowym
* wpływa na spermatogenezę
* wykształcanie się wtórnych cech płciowych (budowa ciała, głos, typ owłosienia itp)
* wpływ anaboliczny (zwiększenie masy mięśniowej itp.)
* zwiększa libido
* przyspiesza zakończenie wzrostu kości długich
* pobudza rozwój gruczołu krokowego
* zwiększa poziom cholesterolu we krwi (zwiększa ryzyko miażdżycy tętnic) - w przeciwieństwie do estrogenów, które zmniejszają poziom cholesterolu we krwi. Dlatego mężczyźni są grupą podwyższonego ryzyka wobec miażdżycy tętnic.
* wpływa hamująco na działanie ośrodka mowy w ludzkim mózgu.

W leczeniu stosowane są pochodne testosteronu - estry do stosowania doustnego lub iniekcji o powolnym uwalnianiu z tkanki mięśniowej.

powrót